వాల్మికి రామాయణం -బాలకాండ
Valmiki Ramayanam – Opening Stanzas
तपः स्वाध्याय निरताम् तपस्वी वाग्विदाम् वरम् |
नारदम् परिपप्रच्छ वाल्मीकिः मुनि पुंगवम् | 1.1.1
With Divine
Sage Narada, the Sage-Poet Valmiki is enquiring about a man who is a composite
for all merited endowments in his form and calibre. [1-1-1]
कः नु अस्मिन् सांप्रतम् लोके गुणवान् कः च वीर्यवान् |
धर्मज्ञः च कृतज्ञः च सत्य वाक्यो धृढ व्रतः || १-१-२
Who really
is that person in this present world, who is principled, and also a potential
one, a conscientious one, a redeemer, and also a truth-teller and
self-determined in his deed... [1-1-2]
चारित्रेण च को युक्तः सर्व भूतेषु को हितः |
विद्वान् कः कः समर्थः च कः च एक प्रिय दर्शनः || १-१-३
Who is he
with good conduct... who in respect of all beings is benign... who is adept and
also the ablest one... also uniquely pleasant to look to
आत्मवान् को जित क्रोधो द्युतिमान् कः अनसूयकः |
कस्य बिभ्यति देवाः च जात रोषस्य संयुगे || १-१-४
"Who is
that courageous one, who controlled his ire, who is brilliant, non-jealous and
even whom do the gods fear, when provoked to war... [1-1-4]
एतत् इच्छामि अहम् श्रोतुम् परम् कौतूहलम् हि मे |
महर्षे त्वम् समर्थोऽसि ज्ञातुम् एवम् विधम् नरम् || १-१-५
All this I
wish to listen from you, oh! Great Sage, as you are a mastermind to know this
kind of man, and indeed my inquisitiveness is immense..." Thus Valmiki
enquired with Narada. [1-1-5]
इक्ष्वाकु वंश प्रभवो रामो नाम जनैः श्रुतः |
नियत आत्मा महावीर्यो द्युतिमान् धृतिमान् वशी || १-१-८
"One
emerged from Ikshvaku dynasty and known to people as Rama by his name, and he
is conscientious, highly valorous, resplendent, steadfast and a controller of
vice and vile... and his own senses, as well... [1-1-8]
बुद्धिमान् नीतिमान् वाङ्ग्मी श्रीमान् शत्रु निबर्हणः |
विपुलांसो महाबाहुः कंबु ग्रीवो महाहनुः || १-१-९
"He is
an adept one, moralist, learned, propitious, and a destroyer of enemies. His
arms are lengthy, and his neck is like a conch-shell, and cheekbones high.
[1-1-9]
తపః స్వాధ్యాయ నిరతం తపస్వీ వాగ్విదాం వరం |
నారదం పరిపప్రచ్ఛ వాల్మీకిః మునిపుంగవం || 1-1-1
కః అస్మిన్ సాంప్రతం లోకే గుణవాన్ కశ్చ వీర్యవాన్ |
ధర్మజ్ఞశ్చ కృతజ్ఞశ్చ సత్యవాక్యో ధృఢవ్రతః || 1-1-2
చారిత్రేణ చ కో యుక్తః సర్వభూతేషు కో హితః |
విద్వాన్ కః కః సమర్థశ్చ కశ్చ ఏక ప్రియదర్శనః || 1-1-3
ఆత్మవాన్ కో జిత క్రోధో ద్యుతిమాన్ కః అనసూయకః |
కస్య బిభ్యతి దేవాః చ జాత రోషస్య సంయుగే ||1-1-4
ఏతదిచ్ఛామ్యహం శ్రోతుం పరం కౌతూహలం హి మే .
మహర్షే త్వం సమర్థోసి జ్ఞాతుమేవంవిధం నరమ్ ৷৷1.1.5৷৷
ఇక్ష్వాకువంశప్రభవో రామో నామ జనైశ్శ్రుత: .
నియతాత్మా మహావీర్యో ద్యుతిమాన్ ధృతిమాన్ వశీ ৷৷1.1.8৷৷
బుద్ధిమాన్ నీతిమాన్ వాగ్మీ శ్రీమాన్ శత్రునిబర్హణ: .
విపులాంసో మహాబాహు: కమ్బుగ్రీవో మహాహను: ৷৷1.1.9৷৷